قسمت های مختلف واحد پرورش قارچ

یک واحد پرورش قارچ از قسمت های مختلفی تشکیل شده است که به صورت اجمالی مورد بررسی قرار می دهیم:

۱ – ســالـن پرورش ( و اتاق رویش ) :
نکته‌ی درخور یادآوری این‌که ساختمان تولید، تعیین کننده اندازه‌ی بخش های دیگر واحد پرورش قارچ است. یعنی، تمام بخش های دیگر واحد در جهت تأمین نیازمندی های سالن تولید ساخته می شوند. بنابراین باید آن را به گونه ای طراحی کرد که به صورت مناسب قابل خدمات رسانی باشد. هزینه‌ی ساخت هر متر مربع از سالن تولید قارچ را می توان حدود ۲۵۰۰۰۰ ریال در نظر گرفت ( ۱۳۷۹ ). اتاق رویش را نیز می توان به عنوان جزئی از سالن پرورش قرار داد یا این‌که به صورت قسمتی مجزا بنا کرد. نسبت بین سالن پرورش و اتاق رویش ۸ به ۱ است. در اکثر واحدهای پرورش قارچ، قسمتی جداگانه به نام اتاق رویش وجود ندارد و بزرگ‌تر شدن سالن پرورش، کار اتاق رویش را انجام می دهد.

۲ – اتــاق تـاریـک :
به ازای هر ۸ ( یا ۹ واحد ) سالن پرورش، ۲ واحد اتاق تاریک در نظر می گیرند. این اتاق از همه طرف کاملا بسته بوده، تنها درها و دریچه‌ی هواکش‌ها در آن دیده می شود. این قسمت نیاز به وسایل تنظیم رطوبت و دمای مجزا از سالن پرورش دارد و روشنایی آن با لامپی معمولی تأمین می شود. در این بخش نیز کمپوست‌ها از حلقه آویزان می شوند.

۳ – اتــاق تـلقیــح :
اتاق تلقیح محل افزودن بذر به مواد بستر است. اندازه‌ی این اتاق به تعداد کمپوست هایی بستگی دارد که در هر روز ساخته می شود. در مجموع، اندازه اتاق تلقیح را می توان در حد اتاق تاریک در نظر گرفت. ولی باید توجه داشت که همانند اتاق تاریک، با افزایش اندازه‌ی سالن پرورش، اندازه‌ی اتاق تلقیح بزرگ نمی شود. بلکه میزان افزایش اندازه اتاق تلقیح کمتر است. اندازه‌ی اتاق تلقیح باید در حدی باشد که چند کارگر بتوانند با وجود کیسه های مواد زاید پاستوریزه شده، به راحتی در آن کار کنند.

۴ – گــرم خــانـه :
اتاقی است کوچک در یکی از دو انتهای سالن پرورش که وسایل تولید گرما در آن قرار گرفته و به وسیله‌ی لوله های پلاستیکی، گرمای مورد نیاز سالن را تأمین می کند. از آن جا که وسایل گرمایشی اکسیژن موجود در سالن را می سوزاند، وجود این اتاق ضروری است و وسعت آن به حدود ۱۵ – ۱۰ متر مربع می رسد.

۵ – جــایـگاه دیگ جــوش :
می تواند محلی سرپوشیده و محفوظ از باران باشد که دیگ جوش را در خود جای می دهد. چنین محلی برای کار یک واحد پرورش قارچ کفایت می کند و لزومی به ایجاد اتاقی مجزا نیست. بهتر است این جایگاه در نزدیکی اتاق تلقیح بنا شود تا انتقال کیسه های جوشانده شده، آسان و در شرایط غیر آلوده انجام شود. چنانچه سکویی در کنار دیگ جوش قرار داده شود که حد بالایی آن با لبه‌ی فوقانی دیگ جوش تقریباً در یک سطح باشد، کار خارج کردن کیسه های پاستوریزه شده آسان می شود. به این ترتیب خروج کیسه ها از دیگ با وجود گرمی آب ممکن می گردد و با ریزش آب گرم اضافی در دیگ، این آب دوباره مورد استفاده قرار می گیرد.

۶ – انــبـار کــاه :
این انبار برای واحد های کوچک و حتی متوسط مورد نیاز نیست، ولی در واحدهای بزرگ لازم است. در واحدهای بزرگ نیز می توان مدتی پس از شروع کار دست به ایجاد آن زد. این انبار باید توانایی ذخیره‌ی کاه مورد نیاز سالانه‌ی واحد پرورش قارچ را داشته باشد. انبار کاه باید مواد زاید ذخیره شده را در مقابل خسارات ناشی از باران، مصون نگه دارد.

۷ – انــبـار لـوازم و مواد اولیـه :
اتاقی است نه چندان بزرگ که از آن برای نگه داری لوازم کوچک و برخی از مواد اولیه‌ی کم حجم، استفاده می شود. ابزار کار، سموم، لوازم بسته بندی، ابزار یدکی و غیره را در اتاق نگه داری می کنند. در صورت لزوم می توان از این اتاق برای کارهای دیگر نیز استفاده کرد.

۸ – اتــاق بسـته بنــدی و سـرد خــانه :
قارچ در این اتاق برای فروش به صورت فله یا بسته بندی شده، آماده می شود. اندازه‌ی این اتاق بستگی به واحد و میزان تولید قارچ آن دارد. چنانچه واحد مجهز به دستگاه های فرآوری قارچ همانند خشک کننده، کنسرو سازی، دستگاه خودکار بسته بندی قارچ و غیره باشد، وسعت اتاق بسته بندی به اندازه نیاز افزایش می یابد. در مورد سردخانه نیز می توان به جای ایجاد آن با هزینه‌ی هنگفت، با خرید یخچال ویترین دار و قرار دادن آن در اتاق بسته بندی، نیاز واحدهای کوچک و متوسط را برطرف کرد. ولی برای واحدهای بسیار بزرگ، ساخت یا خرید سردخانه الزامی است.

۹ – اتــاق نـگهـبـانـی، کــارگری و اداری :
واحد تولید قارچ در هر حد واندازه ای که باشد، نیاز به امنیت دارد. برای حصول این امنیت، یا باید خود محل ایمن باشد یا اینکه به وسیله‌ی نگهبان امنیت آن تأمین شود. نگهبان برای انجام وظیفه نیاز به محلی مناسب و راحت برای گذراندن شب و روز دارد که آن را اتاق نگهبانی می نامند. اتاق نگهبانی باید بر کلیه‌ی قسمت های واحد پرورش قارچ مسلط باشد. اغلب، اتاق نگهبانی را در نزدیکی در ورودی واحد می سازند،
پیش بینی آشپزخانه و سرویس بهداشتی ( حمام، توالت و دستشویی ) برای اتاق نگهبانی ضروری است. از اتاق نگهبانی می توان به عنوان اتاق کارگری و اداری نیز استفاده کرد، ولی اگر تعداد کارگران شبانه روزی واحد زیاد و امور اداری گسترده باشد، باید اتاقی مجزا برای آنان در نظر گرفت. اتاق های کارگری و به ویژه اداری را می توان در بخش فوقانی اتاق نگهبانی ساخت.

۱۰ – حــوضچـه های ضـدعــفونـی :
یک تولید کننده خوب و با سلیقه، تمام تلاش خود را به کار می گیرد تا تولیدی با کمیت و کیفیت بالا داشته باشد. برای کسب این نتیجه، رعایت اصول بهداشتی ضروری است. عوامل آلوده کننده باید به نحوی وارد محیط واحد تولیدی شوند تا بتوانند خسارت خود را وارد سازند. یکی از راه های ورود آن‌ها، انسان و وسایل نقلیه است. برای کمتر کردن اثر این راه های انتقال، بهتر است حوضچه هایی در آستانه‌ی در ورودی وسایل نقلیه و انسان ایجاد و آن‌ها را هنگام ورود به داخل واحد، تا حدودی ضدعفونی کرد، یعنی پاهای انسان و چرخ های وسایل نقلیه، گندزدایی شوند. حوضچه‌ی ضدعفونی کف کفش، حدود ۱۰ سانتی متر و حوضچه‌ی مخصوص وسایل نقلیه، نزدیک به ۲۰ سانتی متر، عمق دارد. در حوضچه‌ی مخصوص انسان، باید قسمتی کم عمق تر نیز ایجاد کرد تا افراد بدون چکمه نیز بتوانند از آن عبور کنند. این حوضچه ها را می توان با مواد ضد عفونی کننده ای همانند فـرمـالـین پر کرد. حوضچه های ویژه‌ی افراد را می توان در جلوی در ورودی بخش های مختلف واحد، به خصوص سالن پرورش نیز احداث کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *